In Den Haag wordt op dit moment volop gesproken over de toekomstige financiering van het mbo. Het kabinet wil vanaf 2029 de bekostiging minder afhankelijk maken van studentenaantallen en meer zekerheid bieden aan opleidingen in regio’s waar het aantal studenten terugloopt. Er komt onder andere een vast basisbedrag voor instellingen, extra ondersteuning voor specifieke krimpregio’s en geld voor regionale samenwerking.
Wij begrijpen die ambitie. Sterker nog: vanuit KVGO juichen wij toe dat de overheid ervoor wil zorgen dat jongeren overal in Nederland goed beroepsonderwijs kunnen blijven volgen.
Maar de nieuwe financiering wordt grotendeels betaald door het bestaande mbo-budget anders te verdelen. Dat betekent dat sommige onderwijsinstellingen meer krijgen en andere moeten inleveren.
Vakscholen trekken gezamenlijk aan de bel
De gespecialiseerde vakscholen in Nederland hebben zich verenigd in hun reactie op de plannen en hun zorgen gezamenlijk bij de Tweede Kamer onder de aandacht gebracht. Zij wijzen er onder meer op dat hun opleidingen vaak relatief kostbaar zijn, juist omdat zij sterk praktijkgericht zijn en nauw aansluiten bij specifieke beroepen en sectoren.
Vanuit het KVGO ondersteunen wij die oproep. Extra aandacht voor goed mbo-onderwijs in de regio vinden wij belangrijk en terecht. Maar dat mag er niet toe leiden dat praktijkgerichte onderwijsinstellingen die vakmensen opleiden voor sectoren waar de tekorten groot zijn – zoals de grafische industrie – daarvoor de rekening betalen.
De grafische industrie heeft deze mensen hard nodig
Wie met grafische ondernemers spreekt, krijgt één vraag steeds opnieuw te horen: waar en hoe vinden we nieuwe vakmensen?
De instroom van goed opgeleide mensen is dan ook een van de belangrijkste uitdagingen voor onze sector. Vakmensen zijn noodzakelijk om een sterke grafische maakindustrie in Nederland te behouden, nu én in de toekomst.
Daarvoor hebben we opleidingen nodig waar jongeren niet alleen kennis opdoen, maar vooral ook leren werken met de technieken die ze later in bedrijven tegenkomen. Denk aan moderne drukpersen, digitale productietechnieken, afwerkingsmachines, software, robotisering en steeds verder geautomatiseerde productieprocessen.
Dat vraagt veel van onderwijsinstellingen. Goede praktijkruimtes en moderne apparatuur kosten geld en moeten bovendien voortdurend meegaan met de ontwikkelingen in het bedrijfsleven. Minder financiële ruimte voor dit onderwijs kan daarmee rechtstreeks gevolgen hebben voor de mogelijkheden om te blijven investeren in kwalitatief en actueel vakonderwijs.
Dick Naafs, voorzitter KVGO:“Ondernemers willen investeren, vernieuwen en jonge mensen een toekomst bieden in onze sector, maar daarvoor moeten die jongeren het vak ergens kunnen leren. En dat vraagt om scholen die kunnen investeren in goede docenten, moderne machines en praktijkonderwijs. Als we serieus werk willen maken van vakmanschap en een sterke maakindustrie, moeten we daar ook duidelijke voorwaarden aan verbinden en daarom juist nu extra middelen voor gaan inzetten.”
Een sector die je iedere dag tegenkomt
De grafische industrie is overal. Zó vanzelfsprekend zelfs, dat we er vaak niet meer bij stilstaan. Kijk om je heen en je ziet het werk van onze bedrijven: het melkpak op de ontbijttafel, het etiket op je shampoofles, de bijsluiter van een medicijn, de verpakking van je nieuwe telefoon, het boek dat je ’s avonds openslaat, het behang aan de muur, de menukaart in een restaurant, de reclame in een bushokje, de bedrukking op een vrachtwagen en de kartonnen doos die de pakketbezorger aan de deur aflevert. Bijna alles wat je dagelijks leest, opent, uitpakt of om je heen ziet, is op enig moment door de handen van een grafisch bedrijf gegaan.
Achter die producten zit een innovatieve Nederlandse maakindustrie waarin techniek, creativiteit en vakmanschap samenkomen. Een industrie die bovendien volop verandert door automatisering, digitalisering en verduurzaming. Dat biedt juist voor een nieuwe generatie vakmensen interessante kansen.
Als sector investeren we daarom zelf ook volop in het interesseren van jongeren voor ons vak. Via Indruk.nu laten we zien welke opleidingen, beroepen en carrièremogelijkheden de grafimedia bieden. En tijdens de Week van de Grafimedia openen bedrijven hun deuren om jongeren, ouders en andere geïnteresseerden zelf te laten zien hoe modern en veelzijdig onze sector is.
Onze oproep aan Den Haag
Wij vragen beleidsmakers en Kamerleden dan ook om bij de nieuwe financiering van het mbo niet alleen te kijken naar hoe het beschikbare geld over instellingen wordt verdeeld. Kijk óók naar de behoefte op de arbeidsmarkt en naar wat nodig is om een sterke Nederlandse maakindustrie te behouden.
Zorg voor goed en toegankelijk mbo-onderwijs in heel Nederland. Maar voorkom dat dit ten koste gaat van onderwijsinstellingen die fors willen investeren om jongeren goed praktijkgericht onderwijs te kunnen bieden.
Als grafische industrie staan we te springen om jongeren die een vak willen leren en straks hun handen uit de mouwen willen steken bij onze bedrijven. Geef praktijkgerichte onderwijsinstellingen daarom de financiële ruimte om juist in die vakmensen van de toekomst te blijven investeren.