Een verbod dat nooit genegeerd had mogen worden
De ACM verbood de overname in 2019 expliciet, omdat deze de concurrentie op de landelijke postmarkt zou uitschakelen. Toch besloot toenmalig staatssecretaris Mona Keijzer om dit verbod te negeren op basis van een uitzonderingsartikel in de Mededingingswet. In 2022 vernietigde het CBb deze politieke ingreep al op juridische gronden. Met de nieuwe uitspraak verklaart het CBb nu ook het beroep van PostNL tegen het oorspronkelijke ACM-verbod definitief ongegrond.
Het oordeel is ondubbelzinnig: de overheid had nooit toestemming mogen geven. Het CBb stelt expliciet dat Sandd zonder overname in afgeschaalde vorm zou hebben kunnen voortbestaan en daarmee reële concurrentiedruk op PostNL had uitgeoefend.
Wat de sector al die jaren zag gebeuren
Sinds de fusie heeft het KVGO herhaaldelijk gewaarschuwd voor de gevolgen van het verdwijnen van de laatste landelijke concurrent van PostNL. Die waarschuwingen zijn werkelijkheid geworden:
- Tarieven voor zakelijke post zijn in exponentieel gestegen.
- Service en betrouwbaarheid zijn aantoonbaar verslechterd en versoberd.
- PostNL heeft zonder tegenmacht eenzijdig voorwaarden en dienstverlening kunnen aanpassen.
Dit alles is nu door de hoogste rechter bevestigd als gevolg van onrechtmatig overheidshandelen.
Schade voor de grafische sector
De gevolgen voor de grafische sector en zakelijke verzenders zijn aanzienlijk. Door het kunstmatig creëren van een monopolie hebben bedrijven jarenlang hogere kosten moeten dragen en is de markt effectief ontregeld. De cruciale vraag is daarom nu: hoe gaat de overheid omgaan met deze schade, nu vaststaat dat de oorzaak bij een onrechtmatige beslissing ligt?
Vervolgstappen
Het KVGO bestudeert momenteel de volledige uitspraak en zal zich beraden op passende vervolgstappen om de belangen van de grafische sector te beschermen. De ACM heeft aangegeven met betrokken partijen in gesprek te gaan. Het KVGO staat voor die gesprekken open en zal haar leden blijven informeren over de ontwikkelingen. Tegelijkertijd is één ding volkomen helder: deze uitspraak kan niet zonder gevolgen blijven.
Oproep aan de politiek
Het KVGO blijft zich onverminderd inzetten voor regulering en effectief toezicht op de zakelijke postmarkt. Nu definitief vaststaat dat het huidige monopolie van PostNL onrechtmatig is ontstaan, is het noodzakelijk dat de overheid:
- zo snel mogelijk ingrijpt in de huidige ongereguleerde monopoliepositie van PostNL;
- verantwoording aflegt over de ontstane situatie;
- duidelijkheid biedt over de schaderegeling richting bedrijven die jarenlang de rekening hebben betaald.
De grafische sector heeft recht op een eerlijke, concurrerende postmarkt. Het KVGO zal alle noodzakelijke stappen blijven zetten om dat te realiseren.