Resultaten Prinsjesdagpeiling
En net daar maken we ons best wel zorgen. Zo blijkt uit de Prinsjesdagpeiling van VNO-NCW en MKB-Nederland dat bijna de helft van de ondernemers investeringen uitstelt. 6 op 10 ondernemers beoordelen het Nederlandse ondernemingsklimaat als slecht en 8 op 10 zijn ontevreden over de betrouwbaarheid van politiek en bestuur.
De cijfers van VNO-NCW staan niet ook niet op zichzelf. Begin deze week publiceerde het A&O Fonds Grafimediabranche de nieuwste economische conjunctuurrapportage voor onze eigen sector. Bijna 2/3 van de grafische ondernemers vindt het economisch klimaat moeilijk voorspelbaar. Ook de verwachtingen voor omzet, productie en investeringen staan onder druk.
Voor de grafische sector kan dergelijk klimaat grote gevolgen hebben. Want als ondernemer moet je nu wel investeren zodat je mee kan blijven gaan met alle nieuwe ontwikkelingen. Ondernemers zouden daarom nu de ruimte moeten hebben om te investeren in nieuwe machines en automatisering, in AI, in verduurzaming en energie-efficiëntie en in het opleiden en behouden van vakmensen. Dat kost bakken met geld. En dan moet je wel kunnen vertrouwen op het overheidsbeleid in de toekomst.
Tegelijkertijd stapelen de uitdagingen zich op. Netcongestie zet een rem op bedrijven die willen uitbreiden of verduurzamen. Nieuwe Europese regelgeving zoals de PPWR vraagt opnieuw veel van ondernemers. En op de zakelijke postmarkt dreigen veranderingen die rechtstreeks ingrijpen op de productieplanning van grafische bedrijven.
Dick Naafs, voorzitter KVGO: “Veel van onze ondernemers zijn ontzettend innovatief. Ze automatiseren, verduurzamen en zoeken nieuwe markten. Maar ergens houdt het op. We kunnen in Nederland niet steeds meer kosten, regels en onzekerheid bij ondernemers neerleggen en tegelijkertijd verwachten dat zij blijven investeren. Zeker in onze sector, waar een nieuwe machine al snel een investering voor tien of vijftien jaar is, moet een ondernemer erop kunnen vertrouwen dat Nederland ook over vijf of tien jaar nog een goede plek is om te produceren.”
Verdienvermogen op de politieke agenda
Op papier staat de Nederlandse economie er nog behoorlijk voor. Maar onder die cijfers zien we dat de productiviteit nauwelijks groeit en bedrijfsinvesteringen achterblijven. De Miljoenennota laat zien dat het kabinet die problemen ook ziet en benoemt onder meer netcongestie en regeldruk als belemmeringen voor bedrijven. Dat is belangrijk, maar met een goede analyse alleen lossen we de problemen niet op. Het komt nu echt neer op concrete oplossingen.
Dat is ook waarom we ons als KVGO aansluiten bij de oproep van VNO-NCW en MKB-Nederland om het Nederlandse ondernemersklimaat te versterken. Niet omdat ondernemers overal van ontzien moeten worden. Wel omdat Nederland alleen zijn welvaart kan behouden als hier geld verdiend kan worden. Dat vraagt om minder lasten en regels, meer voorspelbaarheid en ruimte om te ondernemen. Ook werkgeverschap moet aantrekkelijk blijven.
“We hebben in Nederland grote ambities en daar is niets mis mee,” zegt Naafs. “We willen goede zorg, goed onderwijs, verduurzamen en onze sociale voorzieningen overeind houden. Maar uiteindelijk moet dat allemaal betaald worden. Dat lukt alleen met bedrijven die hier kunnen groeien, investeren en mensen aan het werk houden. Ons verdienvermogen moet daarom veel hoger op de politieke agenda. Voor onze sector betekent dat heel concreet dat energie beschikbaar en betaalbaar moet zijn, werkgeverschap aantrekkelijk moet blijven en nieuwe regels uitvoerbaar moeten zijn. Kijk bijvoorbeeld naar de PPWR. Natuurlijk hebben onze bedrijven een verantwoordelijkheid om te verduurzamen. Maar dan moeten ze wel tijdig weten wat van hen wordt verwacht, welke gegevens ze moeten verzamelen en waar hun verantwoordelijkheid in de keten begint en eindigt. Beleid moet gewoon werken in de praktijk.”
Wat betekent de Miljoenennota voor grafische ondernemers?
Wat merk je hier als grafisch ondernemer concreet van? Een paar maatregelen voor 2027 op een rij:
- Personeel: de premie die werkgevers betalen voor de Werkhervattingskas (Whk) stijgt gemiddeld met 0,15 procentpunt. De compensatie voor de transitievergoeding na twee jaar ziekte blijft in 2027 nog bestaan.
- Reiskosten: werkgevers kunnen maximaal 25 cent per kilometer onbelast vergoeden. Dat was 23 cent.
- Energie: de Energie-investeringsaftrek (EIA) gaat van 40 naar 45,5 procent. Investeer je in energiezuinige apparatuur die voor deze regeling in aanmerking komt, dan kun je een groter deel van die investering fiscaal aftrekken.
- Auto van de zaak: voor nieuwe benzine-, diesel- en hybridepersonenauto’s die vanaf 2027 ook privé worden gebruikt, komt een extra werkgeversheffing.
Dit is maar een kleine greep uit de plannen. Alle maatregelen vind je in de Miljoenennota 2027
Stem van grafische bedrijven in Den Haag
Op veel van deze onderwerpen zitten we als KVGO al aan tafel. Rechtstreeks met ministeries, politiek en toezichthouders en samen met VNO-NCW en MKB-Nederland. De ervaringen van onze leden nemen we daarin mee.
Dat gebeurt bijvoorbeeld bij de gesprekken over de postmarkt. Rond PPWR en andere Europese regelgeving brengen we de praktische gevolgen voor onze bedrijven in. En samen met VNO-NCW trekken we op rond onderwerpen als netcongestie, regeldruk, werkgeverschap en het Nederlandse investeringsklimaat.
“Dat is precies waarom je als sector een sterke brancheorganisatie nodig hebt,” aldus Naafs. “Er wordt in Den Haag en Brussel ontzettend veel besloten dat rechtstreeks op het bord van onze ondernemers terechtkomt. Wij zorgen dat de grafische sector daar wordt gehoord. En als plannen volgens ons niet goed zijn, zeggen we dat ook. We willen dat onze ondernemers gewoon goed kunnen ondernemen.”